Kẻ thù của dân tộc

.

Ôi Hà nội !

Cạnh cửa hàng mình có quán Spa làm đẹp, sửa móng chân, móng tay, dưỡng da…

Quán khá đẹp, các em trong đó nhìn cũng xinh tươi, nhưng cứ buổi trưa tới, một em xinh đẹp đi từ trong ra vứt toẹt vỏ cơm hộp cùng mấy cái nilon lằng nhằng ra vỉa hè.

Nhìn mà thấy thảm !

Phố Hào nam làm và sửa 20 năm nay mà vẫn chỉ có mấy cái cây mọc lún phún, cả phố toàn bê tông, đường sắt trên cao của anh bạn Tàu vẫn be bét, hỏi khi nào xong thì không ai trả lời được.

Bụi bẩn… mùa hè đến, nắng, bụi, rác quện vào nhau thì phải biết !

Đèo con gái đi chơi, qua các phố phường, thấy toàn bê tông, cây thì mọc lung tung, mỗi phố một loại cây, chẳng phố nào giống phố nào. Hai bố con vòng ra đường Láng ven sông Tô lịch đúng lúc tan tầm, một bên là con sông thối (thực ra là cái cống lớn), một bên là các dãy nhà ven đường, người ta vẫn phải sống, hít thở, ngồi ăn trong môi trường bụi, khói xe, mùi thối của sông bốc lên.

Con gái bảo;

– Sao họ khổ thế hả bố ?

Tôi bảo con gái:

– Có thể họ chưa có lựa chọn nào khác.

Đi một lúc đến Royal City của bác Nhật Vượng, mình bảo con gái là ở trong này, không khí được lọc, sạch sẽ hơn, không bao giờ mất điện, những người có điều kiện hơn, họ sống ở đây.

Vào đến nơi, bố con tạm thời quên đi cái không gian bên ngoài vừa …“nếm trải”.

Royal City, Hà nội

Trong một bối cảnh…“lùng nhùng” đó, vẫn có những người làm được những việc khác thường.

“Royal” mọc lên bên cạnh con sông thối, vẫn giữ được đẳng cấp của mình.

Còn có quá nhiều việc phải làm trên đất nước này vì chỉ có số ít giống Royal City mà thôi, xung quanh nó là sự tàn phá, dối trá, tranh giành miếng ăn, hung hăng….

Chiều ngồi gọi điện cho anh bạn, hỏi nó đang ở đâu, nó bảo đang đi từ Vinh ra vì có đám tang của một người họ hàng bị ung thư.

Nhà mình có người bị ung thư, chết vì ung thư, hôm nay, mẹ mình lại báo ông cậu ở quê có khối u thực quản…

Mẹ đương nhiên là buồn !

Rồi cậu nhân viên của tôi cũng có bà mẹ còn trẻ đã mất vì ung thư không lâu.

Hôm kia, có cậu khách hàng là kỹ sư cầu đường trong Cty thuộc UBND Thành phố Hà nội muốn mở cửa hàng rau sạch vì bố cậu ấy bị ung thư, cậu ấy lo cho chính bản thân cậu ấy và các con.

Cậu ấy lo cái ăn vì cậu lo với cái đà này, một ngày không xa, số phận cậu ấy và các con cậu ấy sẽ ra sao ?

Cậu ấy là kỹ sư cầu đường, hầm chui Kim liên là do Cty cậu ấy thi công. Cậu ấy bảo, làm được cái hầm thì khổ mọi đường, đủ các cản trở…

Nghĩ mà kinh !

Rồi khi làm đường, không biết trồng cây gì vì làm gì có qui định gì, mọi thứ cứ loạn cả lên.

Và thành phố cứ bê tông “mọc lên” !

Mình có hoang mang không ?

Ai bảo không ?

Nhớ đến Giáo sư Cù Trọng Xoay hát về một giấc mơ “những con đường rực rỡ nắng vàng, những con đường, hàng cây nối hàng…”:

Song thực tế là:

“Những con đường giờ nắng rát mặt

Khắp phố phường, hàng cây mới chặt

Gió xuân về, cuộn bay lá xanh

Gốc cây, vết nhựa còn tươi

Nhớ những bóng mát trưa hè

Bao năm qua ta đi về

Nay ta cưa cây đi rồi

Chắc sẽ nhớ mãi khôn nguôi

Hà nội rồi sẽ trơ bê tông

Như bị vặt lông…

Có gỗ rồi, chẳng lo gỗ lậu

Mỗi chim trời là mất chỗ đậu

Những con người, đang ra sức cưa

Nhân danh, xây dựng thủ đô

Nhớ những bóng mát trưa hè

Bao năm qua ta đi về

Nay ta cưa cây đi rồi

Chắc sẽ nhớ mãi khôn nguôi

Hà nội rồi sẽ trơ bê tông

Như bị vặt lông…

Hà nội rồi sẽ trơ bê tông

Như bị vặt lông…”

 

Rồi cũng một ngày, đèo con gái đi chơi qua đường Hùng Vương cạnh Lăng Bác. Mình chỉ cho con gái xem hai hàng cây bên đường và nói rằng năm 1975, khi bố còn nhỏ, những chiếc cây này đã được trồng.

41 năm rồi, nó ít tán, đứng vô duyên giữa con đường bê tông to lớn, thẳng thớm ra Lăng Bác.

Mùa hè, Hùng Vương vẫn nảy lửa vì  nóng.

Đường Hùng Vương

Tôi nói con lùi lại một tí, nhìn đường Phan Đình Phùng, đi thêm chút nữa ra Hoàng Diệu.

Tôi bảo con là những con đường và cây này người Pháp trồng và xây.

Người ta bảo xà cừ không phù hợp…, nhưng họ đã nghĩ ra cái gì hay hơn chưa, cứ làm được như người ta đã rồi hãy tỏ ra khôn hơn.

Đường Phan Đình Phùng

Rất tiếc, Hà nội chỉ còn vài con đường như thế !

Khi nói chuyện với cậu kỹ sư cầu đường, mình nói trong một tổng thể xây dựng, tôi cho bê tông là dễ nhất, cứ có tiền, kỹ sư, nhân lực là ta xây, khó nhất vẫn là không gian sống – cây xanh, công viên…, nay ta cứ đi làm cái dễ – bê tông, bê tông và bê tông…

Mình cảm thấy ngột ngạt !

Tiếng kêu của mình có thể sẽ chìm vào quên lãng.

Mình sợ cái dân tộc đánh Mỹ này.

Hôm qua, con gái hỏi:

– Sao Mỹ sang giúp mình mà mình lại đánh họ ? 

Tôi bảo;

– Giả sử nhà hàng xóm mình là nhà thông minh, khôn hơn nhà mình, văn minh hơn, vợ chồng tôn trọng nhau. 

Họ biết dạy con cái, không đánh trẻ con, kinh tế gia đình tốt. 

Nhà mình ngược lại, dạy con kém, đông con, các con không được dạy dỗ đàng hoàng, bố mẹ hay đánh nhau, đánh chửi con cái…

Trang phục quan quân ta ngày xưa

Một ngày, ông hàng xóm thấy nhà mình ngu, đất rộng, có ao thì muốn sang chiếm hữu, mặt khác, cũng muốn dạy cho nhà mình văn minh hơn, dạy cách ăn mặc, xây nhà, cách cắt tóc gọn gàng, đàn ông không để búi tó, đi guốc gỗ mà phải cắt tóc ngắn, đi giầy; dạy mình viết chữ quốc ngữ, không theo hệ chữ Hán, dạy mình biết lịch mặt trời, dạy mình yêu Đức Chúa Trời, bỏ đi các tôn giáo hủ lậu Trung Hoa, Ấn Độ, sống theo văn hóa mới. 

Họ dạy rất nhiều bên cạnh việc chiếm hữu (vì trên đời, có ai làm không cho ai cái gì, trừ khi bố mẹ đối con cái); và có thể nói, tất cả những cái gì xung quanh con hiện nay,  từ cái bóng đèn, quần áo con mặc, bàn chải đánh răng, cái nhà con ở, cái quạt, cái điều hòa, gạch men con đang đi ở trên, đôi giầy chân con đang mang, cái đồng hồ cho con biết giờ giấc ngày tháng cho đến gần như tất tần tật…đều là di sản văn hóa của họ.

Nhà mình đông con, bố mẹ cũng ngu và dốt….Rồi, một trong số các con nhận ra nhà mình lạc hậu và ngu thì tìm cách tiếp cận, cầu thị học hỏi người hàng xóm….Những đứa con đó phát triển tốt, có nhiều cơ hội, nhiều đứa được ông hàng xóm đem về nhà (mẫu quốc) nuôi. Bố và mẹ do không được ăn học, sinh ra từ gia đình nghèo khổ thất học, thấy người ta giỏi thì buồn, khả năng có hạn mà lại muốn giữ thể diện cho mình và các con, cộng tính bảo thủ, nghĩ mình giỏi giang, lại dựa vào niềm tin tôn giáo hủ lậu, hoang tưởng, lại thấy người hàng xóm cắm dùi chiếm đất tự cho rằng nhà mình là “sân sau” của họ (thuộc địa) …thì tìm cách ngấm ngầm rồi công khai chống lại.


Bố mẹ cùng các em còn lại của con tìm hỗ trợ của những người hàng xóm khác để chống lại người hàng xóm và một số anh em của con đi theo người hàng xóm đó. Bố mẹ đánh lại người hàng xóm để khẳng định đất đai, ao, vườn là của ông cha nhà mình để lại, không phải “sân sau” của ông hàng xóm đó. 

Các con gọi anh em con đã đi theo người hàng xóm là người xấu (là thế lực thù địch,  là ngụy).

Thời cơ đến, bố và các em con đã làm được việc đó, lấy lại đất tổ tiên, đuổi ông hàng xóm và con cái họ về nhà (“mẫu quốc”).

Giải phóng Điện biên

Chúng ta tìm cách xây lại nhà và ao ta theo cách của chúng ta, đem nhốt những đứa em “lầm đường lạc lối” vào tù, lấy nhà cửa, ruộng vườn, đất đai của anh em con chia cho các con.


Và chúng ta có chủ quyền và độc lập, “xây dựng” nhà, vườn, ao “đàng hoàng hơn, to đẹp hơn” (HCM) theo cách của bố mẹ.


Rồi không may, một ông hàng xóm khác văn minh hơn, thông minh hơn nhảy vào. Ông này muốn giúp những anh em bị cầm tù, bị cướp nhà cửa ruộng đất của các con. Theo cách khác, ông này không cắm dùi ghi biển nhà, vườn, ao của chúng ta là ‘sân sau’ (thuộc địa) của họ nữa. Bố mẹ nhắc nhở các con rằng đó là kiểu chiếm hữu mới mà trong sách của chúng ta gọi là chủ nghĩa thực dân kiểu mới. Tuy nhiên, anh em bị cho là “phản bội” của các con có hướng đi mới, có người giúp đỡ mới. Nhà mình bị chia rẽ giữa bố mẹ, các con và những người anh em kia. Nhà ao vườn đều bị phân chia cho các anh em “phản bội” của các con. 

Anh em con đặt tên nhà được chia theo tên khác, được khu phố (Liên Hiệp Quốc) công nhận. 


Và bố mẹ rất bực mình về chuyện này, bố mẹ muốn nhà đất ông cha để lại phải có cùng một tên, bố mẹ cùng các con một lần nữa lại bí mật và công khai chống lại người hàng xóm mới và những người anh em “phản bội” của mình. Bố mẹ một lần nữa lại tìm sự hỗ trợ của những người hàng xóm mạnh khác để chống lại người hàng xóm và những người anh em “phản bội” đó. 

Bố mẹ lại gọi họ là “thế lực thù địch, là ngụy”.


Năm tháng trôi qua, nhà mình đổ máu nhiều, và một ngày tháng tư, nhà mình lại có thể gọi chung một cái tên. Bố mẹ lại bắt những anh em “phản bội” của các con vào tù, đày đọa, lấy nhà đất của cải cùa họ mà chia cho các con, đuổi người hàng xóm và con cái họ về. 

Ngày tháng 4

 Bố mẹ không công nhận sự giúp đỡ của họ. Bố mẹ có quyền khẳng định phẩm giá và thể diện của mình, và việc bố mẹ muốn giữ đất cha ông là việc lớn, việc nghĩa, tại sao họ lại can thiệp, dùng bạo lực khi bố mẹ và các con không muôn nghe theo họ.


Và bố mẹ lại xây dựng nhà ao vườn theo cách của mình.


Và “Hà nội vẫn trơ bê tông, như bị vặt lông” sau 41 năm như các con đang thấy !

Con ạ, nếu con muốn làm việc gì đó, muốn giúp ai đó, con nói họ không nghe, hãy để cho họ tự lựa chọn và quyết định vận mệnh của mình, đừng có luôn luôn dùng bạo lực như những người hàng xóm chúng ta thấy, trừ khi ai đó dùng bạo lực chống lại các con.

Đối với rất nhiều trường hợp, bạo lực không phải luôn là lựa chọn khôn ngoan.


Đấy là câu trả lời cho câu hỏi của con:

– Sao Mỹ sang giúp mình mà mình lại đánh họ ? 

Hà nội mấy hôm nay ngột ngạt quá. Bố muốn đưa các con đi đâu đó. Chú T, nhân viên của bố muốn bố về quê dân tộc của chú ở Yên Bái, nhưng chú nói trước là sông chẳng ra sông, rừng chẳng ra rừng, suối chẳng ra suối, họ phá hết rồi…

Chú còn nói thêm:


– Chỉ được cái heo hút thôi !


Bố nản quá và quyết định cho các con đi Nha trang, Đà lạt và Đà nẵng để lên núi, để xuống biển, để hít thở.

Đâu đó, chúng ta vẫn đang phá rừng, chặt cây, làm thủy điện, điện hạt nhân. Chúng ta vẫn cho rằng chúng ta là vĩ đại. Chúng ta vẫn đi theo cái văn hóa và các tôn giáo của chúng ta, của người Hoa, của người Ấn và còn tin vào cái “tôn giáo Vô thần”, tin vào chính mình, tin vào “bàn tay ta làm nên tất cả, có sức người sỏi đá cũng thành cơm” (Hoàng Trung Thông).  Chúng ta vẫn nhổ ra đường, đái ra ao, ỉa gốc cây, đánh chửi nhau, tranh giành miếng ăn và chúng ta vẫn không thể từ bỏ ý nghĩ cho rằng chúng ta là vĩ đại bởi 4000 năm văn hóa và tôn giáo. 

Chúng ta vẫn vào chùa cúng vái để khẳng định tính “tôn giáo, văn hóa truyền thống ưu việt” của ông cha. Chúng ta sẵn sàng tẩy chay, chửi bới, xúc phạm, đánh đập… tất cả mọi thứ (nếu chúng trong vòng tay của chúng ta), miễn là chúng không giống với “niềm kiêu hãnh” của chúng ta. Ngày giỗ tổ, chúng ta vẫn chen chúc để khẳng định tính “truyền thống và ưu việt” của cha ông.

Dường như chúng ta chưa bao giờ hiểu được xuất phát điểm yếu kém, lạc hậu, ngu muội của chúng ta để tìm cách cầu thị mà vươn lên; nhiều khi, chúng ta lại “tuyệt vọng tin vào mấy khúc gỗ được phủ một lớp bụi có tên lịch sử”….

Thổ dân Đà lạt

Bố biết tiếng kêu của bố có thể nhiều người cho là tiếng kêu vô vọng, lạc lõng, chìm vào không gian “văn hóa, tôn giáo” ở xứ này.

Song các con ạ, nơi đây bố mẹ, ông bà các con đã được sinh ra, nuôi lớn, và bố phải nói để nó tốt lên.


Hãy cố yêu quí những gì chúng ta đang có ở đây và làm nó tốt lên bằng cách chỉ đích danh kẻ thù của chúng ta là cái gì và là ai ?


Nó chính là cái văn hóa và các tôn giáo chúng ta đang tôn thờ .

 

 

 

Hà nội ngày giỗ tổ 2016

Rất khó để…kệ…..

Mục sư Bùi Quốc Phong, quản nhiệm Hội thánh Tin lành Hà  nội

Nếu sáng ngủ dậy, bạn thấy vẫn còn hơi thở trong lỗ mũi, tôi cho đó là một hạnh phúc.

Báo chí nói Việt nam đứng Top 2 trên thế giới về tỉ lệ ung thư.

Đại sứ quán Hoa kỳ công bố mức ô nhiễm ở Hà nội ngang bằng Bắc kinh.

Cứ mở “facebook” ra là thấy thiên hạ chửi – chửi Tổng Bí thư, chửi Chủ tịch nước, chửi tất, đặc biệt là cứ các đồng chí nào trong bộ máy chính quyền là bị chửi.

Bác xe ôm bảo bây giờ, chỉ cần một Đảng khác lên hợp pháp, bất kể nó là cái đảng gì, đảng cướp cũng được, miễn không phải Đảng Cộng sản là người ta theo hết vì dân bây giờ mất lòng tin hoàn toàn vào bộ máy Chính quyền.

Mình ngẫm ra cũng thấy đúng.

Vừa rồi, mục sư nhà thờ Tin lành Ngõ trạm Hà nội  Bùi Quốc Phong – người hoạt động Tin lành thuần túy,  đi thăm viếng anh em ở Đồng Hới, Quảng Bình cùng một số người cũng bị ai đó đánh.

Báo chí đương nhiên là không biết, tôi gọi điện hỏi thăm anh em và biết điều đó.

Những người hoạt động nhân quyền cũng bị đánh.

Tất nhiên là người ta bảo có lý do.

Linh mục Tom Uzhunnalil. Ảnh: MIRROR

Một vị linh mục yêu Chúa vừa bị IS đóng đinh trên trên thập tự giá.

Cơ đốc nhân cầu nguyện cho ông.

Theo xaluan.com

Vợ mình thì suốt ngày muốn cả nhà đi ra khỏi Việt nam, đi thật xa.

Sáng đi ăn phở và giảng giải với vợ rằng chúng ta đang có cái ăn, cái mặc, cái nhà để ở, và hãy sống biết ơn những người xung quanh.

Mình cũng nói rằng dù sao ẩm thực Hà nội cũng mang một nét văn hóa, mình đi xa sẽ rất nhớ nó, tuy rằng nhiều khi, mình cũng chẳng biết mình đang ăn gì.

Ừ thì biết là ăn phở thì có bánh phở và thịt, tuy nhiên, ngoài những cái đó ra còn có cái gì nữa thì mình không biết.

Nói về quê hương, ta cứ tạm nói về cái ăn như thế !

Tối qua xem bộ phim về một thầy thể dục ở Mỹ dạy ở một trường trong khu vực khó khăn tên Farland, CA.

Thầy có lúc đã định bỏ cuộc nhưng với tình thương và nhiệt huyết, thày và gia đình đã vượt qua.

Mình đã ở Đức 10 năm, ở Mỹ 1 năm, những cảnh đó ở nước Mỹ ăn sâu vào đầu mình, một đất nước mà các giới hạn dường như biến mất. Mình mơ về nó, về những giá trị mà dường như không ở đâu trên hành tinh này có thể đạt được. Tuy nhiên, mình cảm thấy mình quá ngu để có thể sống ở đó, mình thuộc về nơi “rừng rú” này, nơi mà người ta có thể sẵn sàng vạch “chym” ra đái ngoài đường, khạc nhổ ngay trước mặt người đang ăn ở vỉa hè, ném bịch rác từ tầng cao xuống đường, hồn nhiên xả nilon rác xuống biển, sông hồ; đất nước mà người dân thù ghét Chính quyền, nơi mà người ngồi lê nhiều hơn người làm việc, nơi mà hầu như tất cả các tài xế ngồi lên một phương tiện hiện đại nhưng đầu óc và nền giáo dục đã không đủ để họ có thể cư xử như một người hiểu biết khi tham gia giao thông, nơi mà thế giới đang tìm cách loại bỏ điện hạt nhân nhưng Chính quyền lại tìm cách xây dựng nó, nơi mà Đức Chúa Trời là Đấng mà rất nhiều người dân ở các nước văn minh tôn thờ, song chúng ta chối bỏ và thù ghét.

Rối bời trong các suy nghĩ, lòng biết ơn, nghĩa vụ, sống sót, và hình như chúng ta đều sống như vậy.

Tôi nhận thấy có mấy thành phần đang chi phối hơn 90 triệu dân này, đó là Đảng Cộng sản, quân đội, cảnh sát, hệ thống thuế….

Tôi thấy rằng trước kia, thông tin bị che giấu, người ta ủng hộ Đảng Cộng sản, ngày nay không thế nữa.

Đảng Cộng sản đã dần lộ rõ những sai lầm nguy hiểm của họ.

Ai cũng muốn có cuộc sống bình yên, chấp nhận chết dần, miễn là không chết ngay vì bản chất, chúng ta ai chẳng đang chết dần và đương nhiên, Đảng Cộng sản cũng vậy. Họ không muốn gây chiến với Trung Quốc vì họ chán ghét chiến tranh, tôi cũng vậy; họ không muốn loạn, tôi cũng vậy, và họ bằng mọi giá giữ lấy Chính quyền của họ.

Tôi thấy họ phong tướng trong quân đội và công an nhiều hơn, cuộc sống của sĩ quan quân đội và cảnh sát được cải thiện đáng kể và thành phần này không muốn hỗn loạn để yên bề gia thất…

Thành phần đó bảo vệ Chính quyền như bảo vệ nồi cơm của mình.

Và phải nói, bây giờ, trong bộ máy Chính quyền, quân đội, cảnh sát, chắc còn rất ít người tin vào lý thuyết Cộng sản, nhưng họ muốn giữ chính quyền giống như giữ nồi cơm của họ mà thôi.

Khi mà một hệ thống tồn tại dựa vào cơ hội và dối trá thì không biết đất nước này sẽ đi về đâu.

Một số đang sống và sẽ chết, đa số trong chúng ta đang tự đầu độc mình và khả năng là sẽ chết nhanh.

Và chúng ta không làm được gì cả.

Tôi thấy bất an khi nhìn ra đường phố !

Một thằng láu cá đi qua nháy mắt bảo:

– Kệ mẹ nó thôi, cứ sống đi !

Kệ được thì đã không nói ….

Ngày cuối tháng 3 năm 2016.

HQ

Nếu không bừng tỉnh

 Khổ nhất là cúi đầu nhắm mắt mà bắt chước cả cái học vấn luân lý của bọn Tống Nho và rước lấy cái độc hại mê mộng khoa cử, khiến cho dân khí hèn yếu, quốc vận suy vi, rồi thì thầy sao trò vậy, dính chùm với nhau một lũ hư hèn chìm đắm như ngày nay. Cao Ly [Triều Tiên] cũng thế, vì họ cũng bắt chước Tàu một cách “chụp hình” như ta”. Cụ Đào kêu trời với các thói phong thuỷ, vàng mã, bói toán, cúng sao và các kiểu mê tín dị đoan của người Tàu du nhập vào Việt Nam, mà người Nhật quyết không theo.

Năm 1853, ở Nhật Bản thời Mạc Phủ, 4 tàu chiến Mỹ của Đô đốc Perry lù lù tiến vào cửa biển Uraga mà không hề báo trước. Họ bắn một loạt đại bác lên trời thị uy, rồi đòi gặp chính quyền. Yêu sách của họ là Nhật Bản phải mở cảng biển cho tàu Mỹ đến giao thương.

Trong lịch sử Nhật Bản, sự kiện này là điểm khởi đầu của công cuộc duy tân tự cường theo chủ trương “thoát Á”, “Tây học” để hiện đại hoá nước Nhật.

4 chiếc tàu chiến Mỹ và loạt đại bác của chúng đã làm cho người Nhật bừng tỉnh, ngỡ ngàng trước mức độ phát triển của phương Tây và sự lạc hậu, hèn kém của nước Nhật sau 250 năm bài ngoại, gần như chỉ giao thương với người Trung Quốc. Sự ngỡ ngàng của người Nhật trước những thành tựu phát triển của Mỹ và châu Âu còn kéo dài hàng chục năm sau sự kiện đó.

Năm 25 tuổi, ở cảng Yakohama, nhà khai sáng Fukuzawa Yukichi lúc bấy giờ nhìn thấy những con tàu biển của Tây đồ sộ, chạy bằng máy hơi nước. Ông ngợp. Tiếp xúc với Tây, Fukuzawa thất vọng, vì: “Họ không hiểu. Nghe họ nói, tôi cũng không hiểu. Nhìn vào hàng chữ trên các bảng quảng cáo, các tờ cáo thị, tôi không đọc được”.

Không chịu được, người Nhật quyết Tây học. Trong cuốn sách “Nhật Bản duy tân 30 năm” xuất bản năm 1936 tại Sài Gòn, cụ Đào Trinh Nhất mô tả cuộc duy tân của người Nhật: “Từ nhỏ đến lớn, từ trong ra ngoài, từ trên xuống dưới, nào là chính trị, giáo dục, nào là văn hoá, võ bị, nào là công thương, lý tài [ngân hàng], nào là cơ khí, nghệ thuật, cho đến những chuyện y phục tầm thường, tập quán lặt vặt, chẳng sót một vấn đề nào hay phương diện nào mà không hoá xưa theo nay, đổi cũ ra mới”.

Người Nhật duy tân theo Tây mà rầm rộ cứ như đi trẩy hội, quyết xoá bỏ những thói hư tật xấu, văn hoá hủ bại có nguồn gốc nghìn năm mà không thèm tiếc nuối. Chỉ với 30 năm duy tân thời Minh Trị, Nhật Bản trở thành cường quốc, đuổi kịp, thậm chí còn vượt nhiều nước châu Âu và Mỹ trên một số lĩnh vực công nghiệp.

Rồi cụ Đào Trinh Nhất than: “Người [Việt] mình học theo đạo Nho chữ Hán, chỉ trừ ra đọc âm là khác một chút thôi, còn thì bao nhiêu chế độ văn vật của Tàu bày đặt thế nào, mình đều rước lấy và phỏng theo giống y như thế ấy. Từ áo mão phép tắc chốn triều đình, lễ nghĩa luật lệ giữa dân gian, cho đến mọi việc từ chương, khoa cử, tang lễ, phẩm hàm… nhất thiết chuyện gì mình cũng in khuôn, ráp kiểu của Tàu, không sai một mảy. Trải mấy ngàn năm, hễ Tàu vẽ vời thay đổi cái gì, ta đều bắt chước đúng y cái đó, làm như theo đuôi dính gót người Tàu, không khác gì hình với bóng. Khổ nhất là cúi đầu nhắm mắt mà bắt chước cả cái học vấn luân lý của bọn Tống Nho và rước lấy cái độc hại mê mộng khoa cử, khiến cho dân khí hèn yếu, quốc vận suy vi, rồi thì thầy sao trò vậy, dính chùm với nhau một lũ hư hèn chìm đắm như ngày nay. Cao Ly [Triều Tiên] cũng thế, vì họ cũng bắt chước Tàu một cách “chụp hình” như ta”. Cụ Đào kêu trời với các thói phong thuỷ, vàng mã, bói toán, cúng sao và các kiểu mê tín dị đoan của người Tàu du nhập vào Việt Nam, mà người Nhật quyết không theo.

Sự phát triển vượt trội của châu Âu và Mỹ là ở các lĩnh vực khoa học – kỹ thuật, thể hiện qua phát minh, sáng chế, sản xuất công nghiệp, khai khoáng và chế biến. “Tây học” của Nhật Bản thành công rực rỡ ở tất cả những lĩnh vực này.

Việt Nam cũng từng có nhiều cơ hội “Tây học” với người Pháp, người Mỹ, người Nga, nhưng không thu được nhiều kết quả. Đến hiện nay, tất cả những lĩnh vực vừa kể của Việt Nam đều rất yếu, chủ yếu mới ở trình độ lắp ráp, vận hành, sửa chữa máy móc của thiên hạ, chưa phát minh, chế tạo được mặt hàng công nghiệp gì đáng kể, trong khi Nhật Bản đã làm chủ công nghệ vũ khí, máy bay, tàu biển, máy móc công nghiệp và giao thông từ đầu thế kỷ 20, chỉ sau có mấy chục năm Tây học. Việt Nam chưa từng có cuộc duy tân Tây học nào đáng kể và cho đến tận bây giờ, xét trên nhiều phương diện, nước ta giống Tàu nhiều hơn là giống Tây, nhất là về văn hoá, hủ tục. Mà có giống Tàu thì theo tôi cũng chỉ giống được Tàu xưa, không giống được Trung Quốc với nền khoa học và sản xuất công nghiệp phát triển thời nay. Bởi vì sau khi Nhật Bản, Hàn Quốc Tây học thành công, chính Trung Quốc cũng đã Tây học mạnh mẽ và gặt được nhiều thành tựu. Người ta chú trọng nghệ tinh, thực nghiệp, còn Việt Nam thì vẫn nặng nề tư tưởng học để làm quan, “mê mộng khoa cử độc hại”.

Thực sự, để phát triển mạnh, Việt Nam rất cần một sự bừng tỉnh, cần một phong trào Tây học giống cuộc duy tân 150 năm trước đây của Nhật Bản. Theo tôi, có thể bắt đầu từ việc quy định tiếng Anh là ngoại ngữ bắt buộc ở mọi cấp học từ phổ thông đến đại học, bởi tiếng Anh mà kém thì khó lòng “Tây học” cho tốt được.

‘Tôi thiết tha đề nghị VN đổi chính sách’

 

Vì sự sống còn của đất nước mến yêu, một lần nữa, tôi thiết tha trân trọng yêu cầu chính phủ Việt Nam hủy bỏ gấp chương trình điện hạt nhân.

Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn nguyên là Giám đốc Trường Cao đẳng Điện học và Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ (hiện là Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh), Cố vấn Nha kinh tế, dự báo, chiến lược EDF Paris, Giáo sư Trường Đại học Bách khoa Grenoble và Viện kinh tế và chính sách năng lượng Grenoble.

GS. Nguyễn Khắc Nhẫn ‘thiết tha’ đề nghị chính phủ Việt Nam thay đổi chiến lược về năng lượng, năng lượng hạt nhân, trước tình hình biến đổi khí hậu.

Trước diễn biến biến đổi khí hậu đang diễn ra phức tạp ở Việt Nam, nhân 5 năm đánh dấu thảm họa sóng thần và nhà máy điện hạt nhân Fukushima, một chuyên gia về chiến lược năng lượng từ Pháp ‘thiết tha’ đề nghị chính phủ Việt Nam thay đổi chiến lược năng lượng, đặc biệt là năng lượng hạt nhân.

“Tôi rất buồn vì thảm họa Fukushima không lay chuyển quyết định của Chính phủ Việt Nam: một hai vẫn muốn làm điện hạt nhân. Thật là sai lầm khi cho rằng hạt nhân có thể cứu được trái đất khỏi sự nóng lên của thời tiết,” đó là quan điểm của Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn, chuyên gia về chiến lượng năng lượng, cựu cố vấn của hãng Năng lượng Quốc gia Pháp (EDF) và nguyên Giáo sư Đại học Bách khoa Grenoble.

Mời qu‎ý vị theo dõi toàn văn cuộc phỏng vấn của BBC với chuyên gia năng lượng sau đây.

BBC: Tại Hội thảo về chiến lược năng lượng cho Việt Nam tại Đại học Bách khoa Grenoble mới đây, sau Hội nghị Thượng đỉnh Quốc tế về Biến đổi khí hậu COP21, Giáo sư đã có những kiến nghị cụ thể gì?

GS. Nguyễn Khắc Nhẫn: Tôi đề nghị ba kế hoạch căn bản. Đó là khai thác và đầu tư mạnh vào năng lượng tái tạo, triệt để tiết kiệm năng lượng ở mọi lĩnh vực, khuyến khích việc nâng cao hiệu suất năng lượng.

Muốn thành công, Việt Nam cần thành lập Bộ Năng lượng tái tạo (như ở Ấn Độ), tăng cường hỗ trợ năng lượng tái tạo, đơn giản hóa thủ tục hành chính để đẩy nhanh thời gian thực hiện các dự án, giảm tỷ số đàn hồi (coefficient d’élasticité), chống lãng phí, triển khai các dự án thí điểm về cộng đồng dân cư năng lượng sạch, không lãng phí, không rác thải, phát triển giao thông sạch và đào tạo đội ngũ cán bộ.

Làm gì để giảm nhẹ?

BBC: Việt Nam đang trải qua đợt hạn hán ở nhiều tỉnh Miền Trung và Tây Nguyên, ngập mặn và xâm nhập mặn ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, vựa lúa của cả nước, theo Giáo sư Việt Nam có thể làm gì để giảm nhẹ ảnh hưởng của biến đổi khí hậu?

GS. Nguyễn Khắc Nhẫn: Việt Nam là một quốc gia đối mặt với nguy cơ cao. Việt Nam xếp hạng thứ 26, nằm trong nhóm các nước có nguy cơ đặc biệt lớn. Những rủi ro cho Việt Nam cũng như các nước châu Á gồm bão ngày càng lớn và thường xuyên hơn, ngập lụt tăng cao do nước biển và sóng, lở đất do tan băng ở Himalaya, xói mòn, tài nguyên nước và dự trữ nước mềm giảm, mực nước biển tăng, ngập úng, mặn hóa, hiệu suất nông nghiệp giảm, đói kém, tử vong tăng, các bệnh tiêu chảy, dịch tả lan tràn do nhiệt độ tăng.

Ta hiểu tại sao phái đoàn Việt Nam, cũng như nhiều nước có nguy cơ lớn bị ảnh hưởng, tại COP21 đã đề nghị giảm ngưỡng từ 2°C xuống 1,5°C. Ngay trước ngày khai mạc Hội nghị ở Paris, Việt Nam đã quyết định ngày 25/11/2015, giảm lượng khí thải CO2, so với mức bình thường theo kế hoạch sau: 5% vào năm 2020, 25% năm 2030 và khoảng 45% năm 2050.

Khả năng thích ứng của Việt Nam thấp, do thiếu quyết tâm chính trị và tài chính. Những công việc đồ sộ cần thực hiện không được chậm trễ như : rà soát lại quy hoạch đô thị và kế hoạch phòng chống, xây dựng lại cầu đường và nhà cửa, bảo vệ các công trình, làm sạch hệ thống dẫn nước, bảo vệ các đê, đập, di chuyển dân cư… Đừng quên rằng nông nghiệp là nguồn sản xuất metan lớn (40 lần nguy hiểm hơn CO2). Các súc vật chăn thả gặm cỏ, đồng lúa, phân, và cây cỏ lên men cũng thải ra khí metan.

Cũng như các nước khác trên thế giới, Việt Nam phải xây dựng gấp rút nền kinh tế ít carbon. Nếu chúng ta càng trì hoãn, càng khó cho việc đối đầu với các đe dọa và thiệt hại sẽ lớn hơn, khó xử lý hơn. Tất nhiên, đó là một thách đố trường kỳ.

Không lay chuyển quyết định

BBC: Năm nay, Nhật Bản đánh dấu tròn 5 năm thảm họa sóng thần và sự cố nhà máy điện hạt nhân Fukushima, Việt Nam học được gì từ thảm họa này và theo Giáo sư, chương trình điện hạt nhân của Việt Nam có gì mới trước tình hình và xu hướng tới đây của biến đổi khí hậu?

GS. Nguyễn Khắc Nhẫn: 5 năm sau thảm họa, nhà máy Fukushima, với 8.000 nhân công (kĩ sư, chuyên gia, kĩ thuật viên) liên tục thay phiên nhau, vẫn còn là một công trường ngổn ngang với phóng xạ mạnh.

Bên ngoài, trên một diện tích rộng hơn 1.000 km2 bị ô nhiễm, hàng ngàn công nhân, kể cả SDF, bất kể nguy hiểm đã làm công việc khử nhiễm, cùng với 1000 công ty. Chi phí cho quá trình này ước tính chừng 25 tỷ euro. Đây chỉ là bước đầu vì chất phóng xạ (césium 134 và 137, strontium 90) đã ảnh hưởng 24 000 km2 trong những ngày đầu tiên của thảm họa.

Sự ô nhiễm lan đến phía nam, vùng Tokyo và đến 250 km về phía bắc. Cựu thủ tướng Naoto Kan, đương chức lúc xảy ra sóng thần, đã cho biết : thảm họa đã suýt khiến phải di tản 30 triệu dân vùng Tokyo, điều này có thể gây suy sụp quốc gia!

Tôi rất buồn vì thảm họa Fukushima không lay chuyển quyết định của Chính phủ Việt Nam: một hai vẫn muốn làm điện hạt nhân. Thật là sai lầm khi cho rằng hạt nhân có thể cứu được trái đất khỏi sự nóng lên của thời tiết. Thực ra, hạt nhân, trên đà suy thoái ngay cả trước thảm họa Fukushima, chỉ còn chiếm 11,7% tổng năng lượng điện thế giới (67,9% từ than, dầu mỏ, khí đốt – 16,3% thủy điện – 4,1% năng lượng mặt trời, gió, sinh khối). So với năng lượng sơ cấp toàn cầu, nó chỉ chiếm khoảng 5%.

Khác với những lời tuyên truyền không đúng sự thật, lượng khí CO2 thải ra trong toàn bộ các khâu của quá trình hạt nhân không phải thấp! Từ đầu đến cuối: khai thác mỏ, vận chuyển Uranium từ nước ngoài đến tận nhà máy chế biến, tạo ra vật liệu với các thành phần khác nhau, công trường xây dựng của nhà máy (xi măng, thép), chu kì của nhiên liệu, khai thác, tháo gỡ, tái xử lý, quản lý chất thải… Tổng lượng carbon khó mà bỏ qua được!

Vì sự sống còn

Điện hạt nhân quá nguy hiểm và bắt đầu đắt hơn các nguồn điện khác, kể cả năng lượng tái tạo. Trong thời gian COP21, sử gia về khoa học của Hoa Kì, Naomi Oreskes, khẳng định nhiều nghiên cứu uy tín đã chỉ ra rằng có thể thực hiện được một nền kinh tế không carbon và không hạt nhân, bằng cách tập trung vào gió, mặt trời, thủy điện, kết hợp với việc kết nối tất cả các lưới điện, với hiệu quả năng lượng và với quản lý nhu cầu hiệu quả.

Dù sao, năm 2030, phần hạt nhân sẽ chỉ đóng góp tối đa là 10% lượng điện của Việt Nam. Con số này nhỏ hơn nhiều so với số tỷ kWh lãng phí ở Việt Nam. Việc tiết kiệm năng lượng không gây nguy hiểm gì và chi phí nhỏ hơn nhiều so với việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

Hàng chục và sau này sẽ là hàng trăm tỷ đô la đầu tư cho hạt nhân sẽ có hiệu quả kinh tế và xã hội lớn hơn nếu được dùng cho việc thích nghi với biến đổi khí hậu và phát triển mạnh mẽ năng lượng tái tạo của Việt Nam.

Không nên quên rằng khoảng thời gian từ khi lò phản ứng dân sự đầu tiên đưa vào hoạt động vào năm 1951 ở Mỹ đến thảm họa Fukushima ngày 11/3/2011 chỉ có 60 năm. Trong khoảng thời gian này, nhân loại chứng kiến 5 lần chảy tâm lò: 1 tại Three Miles Island, 1 tại Tchernobyl, 3 tại Fukushima. Trung bình, cứ 12 năm xảy ra một lần chảy tâm lò.

Vì sự sống còn của đất nước mến yêu, một lần nữa, tôi thiết tha trân trọng yêu cầu chính phủ Việt Nam hủy bỏ gấp chương trình điện hạt nhân.

Giáo sư Nguyễn Khắc Nhẫn nguyên là Giám đốc Trường Cao đẳng Điện học và Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ (hiện là Đại học Bách khoa thành phố Hồ Chí Minh), Cố vấn Nha kinh tế, dự báo, chiến lược EDF Paris, Giáo sư Trường Đại học Bách khoa Grenoble và Viện kinh tế và chính sách năng lượng Grenoble.

Theo BBC